Người bán thì bán quanh năm. Nhưng với người mua, thời điểm nhận tổ ảnh hưởng rất nhiều tới chuyện đàn có sống được hay không.
Mua sai mùa thì tổ tốt cũng đuối, mua đúng mùa thì tổ trung bình cũng đứng được.
Chuyển tổ là một cú sốc: đàn mất phương hướng, phải định vị lại, phải sửa lại phần hư hại trên đường.
Trong lúc đó chúng phải tự kiếm ăn ngay. Nếu ngoài kia đang mùa hoa thì hồi nhanh. Nếu đang mùa trống thì vừa sốc vừa đói cùng lúc.
Đó là lý do cùng một tổ, nhận vào giữa tháng 5 đến tháng 11 khác hẳn nhận vào tháng 1 đến tháng 3.
| Thời điểm nhận | Đánh giá | Vì sao |
|---|---|---|
| Đầu tháng 5 đến tháng 11 | Tốt nhất | Hoa rộ, đàn hồi nhanh |
| Giữa tháng 5 đến tháng 11 | Tốt | Vẫn còn nguồn, kịp gây dự trữ |
| Cuối tháng 5 đến tháng 11 | Được | Cần chăm kỹ hơn |
| Đầu tháng 12 đến tháng 4 | Không nên | Sắp vào mùa trống |
| tháng 1 đến tháng 3 | Tệ nhất | Đàn vừa sốc vừa đói |
Đôi khi không chọn được, ví dụ gặp tổ ưng ý hoặc giá tốt.
Lúc đó phải chuẩn bị kỹ hơn: chọn chỗ đặt có bóng mát buổi chiều, chống kiến chặt, và chấp nhận có thể phải cho ăn qua mùa.
Ưu tiên chọn tổ đã ổn định lâu năm chứ đừng chọn tổ mới tách. Tổ ổn định có dự trữ dày, chịu được cú sốc kép này.
Và tuyệt đối không mua nhiều cùng lúc vào mùa khó. Một hai tổ để thử, còn lại chờ mùa mưa.
Chỗ đặt phải làm xong trước khi tổ về, không phải đợi tổ tới rồi mới loay hoay: giá kê khoảng tám tấc, chân trụ gạch có bát chống kiến, chân chống kiến, mái che.
Chọn vị trí có nắng sáng và bóng chiều, cách xa khu phun thuốc, không có cành lá chạm thùng.
Hẹn nhận tổ vào buổi chiều tối để chở về ban đêm, sáng hôm sau đàn ra ngoài định vị trong điều kiện mát.
Ở Ong Xanh, khách được khuyên chuẩn bị xong chỗ đặt rồi mới hẹn ngày lấy tổ.
Nếu tính nuôi lâu dài thì nên nhận tổ đầu tháng 5 đến tháng 11, để đàn có trọn mùa hoa gây dựng rồi mới gặp tháng 1 đến tháng 3 đầu tiên.
Nhiều trại nhận đặt trước và giữ tổ tới đúng mùa. Cách này vừa giữ được tổ ưng ý vừa nhận vào lúc thuận.
Người vội thường mua bất kể lúc nào rồi mất đàn, cuối cùng chậm hơn người chờ đúng mùa.
Có một cách dung hoà nếu nóng lòng: nhận một tổ vào mùa không thuận để vừa học vừa làm quen, còn phần lớn thì đợi đầu tháng 5 đến tháng 11 mới nhận. Một tổ hỏng thì mất ít, mà kinh nghiệm thu được lại dùng cho cả loạt tổ nhận sau đó.
Thường có mềm hơn chút, nhưng rủi ro mất đàn cao hơn nhiều.
Qua tuần đầu là qua giai đoạn rủi ro nhất. Nhưng phép thử thật vẫn là tháng 1 đến tháng 3 đầu tiên.
Rất nên nếu người bán đồng ý.
Không hẳn. Mỗi vùng có mùa hoa riêng, nên hỏi người bán tại vùng đó.
Mưa dầm vài ngày thì đàn vẫn ổn nếu tổ được che chắn tốt.
Không cần mở thùng vẫn đọc được nhiều điều về một đàn ong dú. Cách nhìn mà Ong Xanh chỉ cho khách trước khi họ quyết mua.
Tổ mới tách rẻ hơn nhưng cần thêm thời gian và rủi ro cao hơn. So sánh hai loại để chọn đúng theo kinh nghiệm của người mua.
Vài cách khiến tổ trông khoẻ hơn thực tế trong buổi khách tới xem. Biết trước thì không bị đánh lừa và cũng không nghi oan người bán tử tế.
Tổ mang về khoẻ hay yếu phụ thuộc nhiều vào vùng nuôi cũ. Đây là những câu hỏi về thuốc mà người mua nên hỏi trước khi trả tiền.
Nuôi ong dú thuận tự nhiên: hạn chế can thiệp, không hoá chất, giữ nguồn hoa bản địa, để đàn tự điều chỉnh. Triết lý nuôi ít mà bền.