Chọn gỗ cho thùng khi không dùng hoá chất bảo quản

Người mua tổ hay nhìn con ong mà ít nhìn cái thùng. Nhưng cái thùng quyết định khá nhiều, nhất là ở nơi hai mùa rõ rệt, nắng gắt trong mùa khô.

Thùng mỏng thì rẻ và nhẹ, nhưng buổi trưa bên trong nóng lên rất nhanh.

Vì sao độ dày quan trọng

Ong dú giữ nhiệt trong tổ khá ổn định bằng cách quạt cánh và bịt lối gió. Việc đó tốn quân và tốn năng lượng.

Thùng dày làm nhiệt bên ngoài truyền vào chậm, biên độ dao động trong ngày nhỏ lại. Đàn đỡ phải điều hoà, dành sức cho việc khác.

Thùng mỏng thì trưa nóng nhanh, chiều nguội nhanh. Ngày nào cũng vậy suốt mùa khô thì đàn không lên nổi.

Ở Đông Nam Bộ thì không dùng thuốc nên phải chấp nhận sâu bệnh trên cây trồng nhiều hơn, nên chuyện này càng đáng lưu ý.

Loại gỗ nào

Không cần gỗ quý. Điều quan trọng là gỗ khô hẳn, không còn nhựa, không mùi hắc.

Gỗ còn tươi hoặc mới xẻ sẽ co ngót, nứt nẻ sau vài tháng, tạo khe hở cho kiến và mối.

Tránh gỗ đã ngâm hoá chất chống mối, ong dú nhạy với mùi lạ. Cũng tránh gỗ dán, keo trong đó gặp nóng ẩm sẽ bong và bốc mùi.

Gỗ tạp phơi khô vài tháng là dùng tốt. Nhiều trại dùng gỗ thanh lý sẵn có ở địa phương.

Thùng mới và thùng cũ

Thùng đã qua vài mùa thường tốt hơn thùng mới. Gỗ đã ổn định, không còn co ngót, mùi gỗ mới cũng đã bay hết.

Nhận tổ trong thùng cũ nhìn không đẹp nhưng lại yên tâm hơn. Điều cần kiểm là thùng có mục, có mối, có nứt lớn không.

Thùng mới tinh thì nên hỏi gỗ phơi bao lâu. Đóng xong dùng ngay thì vài tháng sau sẽ nứt, lúc đó phải chuyển đàn.

Bù cho thùng mỏng

Nếu đã lỡ có thùng mỏng thì mái che là cách bù rẻ nhất.

Một tấm che đặt cách nắp thùng vài phân, để có khoảng trống cho gió lùa, hiệu quả hơn hẳn việc úp sát.

Chọn chỗ có bóng cây che buổi chiều cũng là cách bù. Kết hợp cả hai thì thùng mỏng vẫn dùng được, chỉ là phải để ý hơn.

Khi có điều kiện thì chuyển đàn sang thùng dày vào đầu tháng 5 đến tháng 11, lúc đàn đang sung.

Chuyển thùng là việc nên làm một lần cho dứt điểm chứ đừng lặp lại nhiều lần. Mỗi lần chuyển đàn phải xây lại phần bám vào vách, mất vài tuần mới ổn định. Vì vậy nếu đã định đổi thì đổi sang loại dùng được lâu dài luôn.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mua thùng đóng bằng gỗ còn tươi
• Dùng gỗ đã xử lý hoá chất chống mối
• Úp tấm tôn sát nắp thùng làm mái che

Câu hỏi thường gặp

Thùng nhựa hay xốp có dùng được không?

Nhựa nóng nhanh và không thoáng, xốp thì mối chuột phá. Gỗ vẫn là lựa chọn hợp lý nhất.

Sơn thùng có ảnh hưởng gì không?

Sơn ngoài màu sáng giúp giảm hấp nhiệt, nhưng phải để bay mùi hẳn mới cho ong vào. Không sơn mặt trong.

Có cần khoan lỗ thông hơi không?

Ong dú tự điều chỉnh qua ống vào tổ. Khoan thêm lỗ thường bị chúng bịt lại.

Thùng nứt thì vá thế nào?

Nứt nhỏ đàn tự trám. Nứt lớn thì nên chuyển đàn sang thùng khác.

Ở Ong Xanh dùng thùng loại nào?

Gỗ dày đã phơi khô, vì không dùng thuốc nên phải chấp nhận sâu bệnh trên cây trồng nhiều hơn nên cần giữ nhiệt ổn định.