Chọn chỗ đặt tổ trong vườn canh tác sạch

Người mới thường chọn chỗ đặt tổ theo cái tiện: gần nhà, dễ nhìn, còn chỗ trống. Rồi vài tháng sau mới thấy đàn không lên.

Chỗ đặt quyết định nhiều hơn kỹ thuật chăm. Ở Đông Nam Bộ thì vườn xung quanh vẫn phun thuốc nên vùng kiếm ăn của đàn không hoàn toàn sạch, nên chuyện này càng phải tính kỹ.

Nắng bao nhiêu là vừa

Ong dú cần nắng buổi sáng để khởi động. Tổ nằm trong bóng râm cả ngày thì ong ra muộn, về sớm, giờ kiếm ăn ngắn lại.

Chỗ tốt là có nắng từ khoảng bảy tới mười giờ sáng, rồi được che mát phần chiều.

Nắng chiều là thứ hại. Thùng phơi nguyên buổi chiều thì bên trong nóng, sáp mềm, đàn phải dồn quân quạt thay vì đi kiếm ăn.

Ở Đông Nam Bộ, không dùng thuốc nên phải chấp nhận sâu bệnh trên cây trồng nhiều hơn, nên phần che chắn buổi chiều càng quan trọng.

Đánh giá các vị trí thường gặp

Bảng dưới xét theo cách làm ở Ong Xanh.

Hướng cửa tổ

Ong dú ra khỏi tổ bay thẳng một đoạn rồi mới toả. Đoạn thẳng đó là đường bay chính.

Cửa tổ quay vào lối đi hay cửa nhà thì suốt ngày có ong bay ngang mặt. Không nguy hiểm vì ong dú không đốt, nhưng phiền.

Hướng tốt là ra vườn trống hoặc ra hàng rào cây, có nắng buổi sáng chiếu vào.

Nếu buộc phải quay vào chỗ có người qua lại thì đặt tấm chắn cách cửa tổ khoảng một mét. Ong sẽ bay vòng lên cao rồi mới toả.

Khoảng trống quanh thùng

Đây là thứ hay bị bỏ qua mà lại quyết định chuyện chống kiến.

Chân thùng ngâm nước hay bôi mỡ đều vô dụng nếu có một cành lá chạm nắp thùng, hoặc dây leo bò từ hàng rào sang.

Giữ khoảng trống ít nhất nửa mét quanh mỗi thùng, và kiểm lại vài tháng một lần vì cây cứ mọc.

Ở Ong Xanh, việc phát quang quanh tổ được làm hằng tháng, gộp chung với buổi kiểm chân chống kiến.

Đừng quên đường đi của mình

Chừa lối rộng đủ để đứng thao tác trước mỗi tổ, khoảng nửa mét trở lên.

Lối đi nên khô ráo, nhất là mùa mưa. Chỗ lầy lội thì mình ngại vào, mà ngại vào là bỏ bê.

Nghe nhỏ nhặt nhưng đây là thứ quyết định mình có đi thăm tổ đều đặn hay không. Với người làm vườn theo hướng hữu cơ thì điều này càng đúng, vì thời gian vốn đã hạn chế.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chọn chỗ theo cái tiện thay vì theo nắng và gió
• Quay cửa tổ vào lối đi cho dễ quan sát
• Đặt tổ chỗ khó vào rồi vài tháng sau bỏ bê

Câu hỏi thường gặp

Tổ đặt hoàn toàn ngoài nắng có được không?

Được nếu có mái che phần chiều. Nắng cả ngày thì thùng nóng quá, đàn phải dồn sức quạt tổ.

Đặt trong nhà hoặc dưới mái tôn thì sao?

Mái tôn hấp nhiệt rất mạnh, trưa nóng hơn ngoài trời. Nếu dùng thì phải cách nhiệt và thông thoáng.

Hai thùng đặt cách nhau bao xa?

Một tới hai mét, cửa quay hướng khác nhau để ong không bay nhầm tổ.

Có nên dời tổ nếu chọn sai chỗ không?

Nên, nhưng dời một lần cho dứt điểm. Ong dú định vị theo cảnh quan nên dời đi dời lại là bắt chúng học lại từ đầu.

Ở Đông Nam Bộ nên ưu tiên điều gì khi chọn chỗ?

vườn xung quanh vẫn phun thuốc nên vùng kiếm ăn của đàn không hoàn toàn sạch Vì vậy đó là thứ nên giải quyết trước, rồi mới tính tới nắng gió.