Cướp mật trong vườn có nhiều tổ đặt gần nhau

Ong đàn này kéo sang lấy mật của đàn kia là chuyện có thật, dù ong dú ít gây gổ hơn ong mật.

Chuyện thường xảy ra khi có mùi mật lộ thiên, và diễn ra rất nhanh: đàn yếu có thể mất sạch dự trữ trong một hai ngày.

Vì sao xảy ra

Mùi mật lộ thiên là nguyên nhân số một. Sau khi thu mật mà không lau sạch phần vương ra ngoài, hoặc thùng đổ làm bọng vỡ, mùi lan ra và đàn khác kéo tới.

Cho ăn sai cách cũng gây chuyện: đặt thức ăn ở nơi nhiều đàn cùng tới được thì đàn mạnh sẽ quen mùi rồi tìm sang tổ khác.

Đàn yếu ít ong gác, ống vào tổ mỏng, nên dễ bị đột nhập.

Mùa khó cũng làm tăng nguy cơ, vì ngoài kia không có gì nên đàn mạnh đi tìm nguồn khác.

Dấu hiệu nhận biết

Ong bay lộn xộn trước cửa tổ, không theo hướng ra vào bình thường.

Có ong đánh nhau ngay ở lối vào, hoặc xác ong nằm rải trước cửa nhưng không phải do thuốc hay kiến.

Lượt ra vào tăng bất thường ở một tổ trong khi tổ đó vốn yếu.

Nhìn kỹ có thể thấy ong lạ cố chui vào bị ong gác chặn lại.

Nếu để lâu thì đàn bị cướp mất sạch dự trữ và thường suy hẳn sau đó.

Cách ngăn khi đang xảy ra

Việc đầu tiên là cắt nguồn mùi: lau sạch mật vương ra ngoài thùng và quanh chân, thu dọn bọng vỡ nếu có.

Thu hẹp cửa tổ của đàn bị cướp lại tạm thời, để ong gác dễ giữ hơn. Chỉ thu hẹp chứ không bịt kín.

Ngưng cho ăn ở khu vực đó cho tới khi mọi thứ yên.

Nếu có thể thì dời tổ bị cướp sang chỗ khác vài chục mét, nhưng đây là biện pháp cuối vì dời tổ cũng gây sốc.

Phần lớn trường hợp cướp mật dừng khi không còn mùi mật lộ thiên.

Phòng từ thói quen

Sau mỗi lần thu mật, lau sạch phần vương ra ngoài. Đây là thói quen quan trọng nhất.

Cho ăn từng tổ riêng lẻ, đặt sát cửa tổ, lượng ít, thu dọn phần thừa trước khi trời tối.

Giữ khoảng cách hợp lý giữa các tổ và quay cửa khác hướng nhau.

Với đàn mới tách hoặc đàn yếu thì thu hẹp cửa tổ trong vài tuần đầu.

Ở Ong Xanh, việc lau sạch sau thu mật là bước cố định trong quy trình chứ không phải tuỳ hứng.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Thu mật xong để mật vương vãi quanh thùng
• Đặt thức ăn chung giữa trại khi cho ăn
• Bịt kín cửa tổ để chặn cướp, làm đàn ngộp

Câu hỏi thường gặp

Ong dú có hay cướp mật không?

Ít hơn ong mật nhiều, nhưng vẫn xảy ra khi có mùi mật lộ thiên.

Đàn bị cướp có cứu được không?

Nếu phát hiện sớm và cắt nguồn mùi thì thường ổn. Mất sạch dự trữ thì cần cho ăn hỗ trợ.

Có nên bịt cửa tổ khi bị cướp không?

Không bịt kín, chỉ thu hẹp. Bịt kín làm đàn ngộp, hại hơn.

Tổ đặt cách nhau bao xa thì an toàn?

Một hai mét và quay cửa khác hướng là đủ cho quy mô vườn nhà.

Mùa nào hay xảy ra nhất?

tháng 1 đến tháng 3, khi ngoài kia không còn nguồn nên đàn mạnh đi tìm chỗ khác.