Không dùng hoá chất thì xử lý sự cố bằng cách nào

Người mới hay nghĩ chăm nhiều là tốt. Với ong dú thì ngược lại: phần lớn thời gian, việc đúng nhất là để yên.

Nhưng cũng có những lúc chần chừ là mất đàn. Biết phân biệt hai loại tình huống là thứ mất vài năm mới quen.

Tình huống chỉ cần chờ

Đàn chững lại vào tháng 1 đến tháng 3. Đây là nhịp bình thường của mùa, không phải bệnh. Can thiệp lúc này chỉ làm đàn mệt thêm.

Tổ mới tách chưa thấy ong non trong bốn tuần đầu. Còn quá sớm để kết luận.

Tổ mới chuyển về chưa hoạt động mạnh trong tuần đầu. Đàn đang định vị lại.

Vài con ong chết trước cửa. Đàn nào cũng có ong già chết, ong thợ sẽ dọn.

Trong cả bốn trường hợp, việc đúng là ghi lại và tiếp tục quan sát.

Tình huống phải xử lý ngay

Bảng dưới xếp theo mức khẩn.

Đối chiếu với lịch mùa trước khi lo

Đây là thói quen giúp phân biệt hai loại tình huống.

Thấy đàn chững lại thì việc đầu tiên là xem lịch: đang vào tháng 1 đến tháng 3 hay đang giữa tháng 5 đến tháng 11.

Nếu đang mùa khó thì đó là bình thường. Nếu đang mùa hoa rộ mà đàn vẫn chững thì mới đáng xem.

Có sổ ghi chép thì việc này rất nhanh: mở ra so với cùng kỳ năm trước là biết ngay.

Can thiệp thế nào cho ít hại nhất

Nếu buộc phải mở thùng thì chọn ngày nắng, làm sáng sớm hoặc chiều mát, làm nhanh gọn.

Xử lý đúng vấn đề rồi đóng lại, đừng nhân tiện làm thêm mấy việc khác.

Sau khi can thiệp thì để yên ít nhất một tuần, đừng mở lại để xem kết quả.

Ở Ong Xanh, nguyên tắc là mỗi lần can thiệp chỉ giải quyết một việc, và ghi lại đã làm gì để lần sau đối chiếu.

Thứ khó học nhất

Không phải kỹ thuật mà là kiềm chế.

Thấy đàn chững lại mà không mở ra xem thì bứt rứt. Thấy bọng mật đầy thì muốn lấy. Thấy đàn đông thì muốn tách.

Trại tin rằng giữ được vườn sạch thì đàn tự khoẻ, không cần can thiệp nhiều.

Ghi chép giúp được nhiều: khi có sổ, mình thấy đàn đang đi theo nhịp bình thường chứ không phải có vấn đề, nên bớt can thiệp.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Can thiệp khi đàn chỉ đang theo nhịp mùa
• Nhân tiện mở thùng thì làm thêm mấy việc khác
• Mở lại sau vài ngày để xem kết quả can thiệp

Câu hỏi thường gặp

Đàn chững lại thì làm gì đầu tiên?

Đối chiếu với lịch mùa. Nếu đang tháng 1 đến tháng 3 thì đó là bình thường.

Thấy kiến thì xử lý ngay hay chờ?

Ngay. Kiến là nguyên nhân mất đàn nhanh nhất, mà lại dễ chặn nếu phát hiện sớm.

Có nên cho ăn khi thấy đàn chậm không?

Chỉ khi có dấu hiệu đói rõ như ong tha ấu trùng ra ngoài. Cho ăn phòng xa thường không cần thiết.

Bao lâu sau can thiệp thì kiểm lại?

Ít nhất một tuần, và nên nhìn từ ngoài thay vì mở thùng.

Làm sao bớt sốt ruột?

Ghi chép. Khi thấy đàn đang đi đúng nhịp của năm ngoái thì tự nhiên yên tâm hơn.