Lịch hoa trong một khu vườn đa canh

Người nuôi lâu năm không nhìn đàn ong để quyết định làm gì. Họ nhìn lịch hoa.

Đàn mạnh hay yếu phần lớn do ngoài kia có gì ăn, chứ không do mình chăm giỏi tới đâu.

Nhịp chung trong năm

Ở Đông Nam Bộ, mùa mưa kéo dài tháng 5 đến tháng 11, mùa khô tháng 12 đến tháng 4. Nhưng nhịp hoa không trùng khít nhịp mưa.

Đầu mùa mưa là lúc bùng nổ: cỏ dại, cây bụi, hoa vườn cùng nở. Cuối mùa mưa vẫn còn đều.

Sang mùa khô thì tuỳ nơi. Chỗ có cây ăn trái và hoa dại thì còn, chỗ trồng thuần một loại cây thì gần như trắng.

Ở Ong Xanh, cả năm được chia theo nhịp này chứ không theo lịch dương.

Bảng lịch cả năm

Khung chung, năm nào thời tiết bất thường thì dịch theo.

Quãng trống trong năm

Ở Đông Nam Bộ, quãng đáng lo là tháng 1 đến tháng 3, khi vườn xung quanh vẫn phun thuốc nên vùng kiếm ăn của đàn không hoàn toàn sạch.

Đàn không chết nhưng chững lại. Chúa giảm đẻ, quân hao dần, dự trữ vơi.

Đây là lúc nhiều người sốt ruột nên mở thùng kiểm tra liên tục, càng làm đàn đuối thêm.

Việc đúng là để yên và bảo đảm chống kiến, vì đây cũng là mùa kiến hoạt động mạnh nhất do nguồn ăn ngoài tự nhiên cạn.

Dùng lịch để sắp việc

Có lịch thì mọi việc tự vào đúng chỗ.

Tách đàn: giữa tháng 5 đến tháng 11, khi nguồn hoa dồi dào và đàn còn nhiều tháng để gây dựng trước mùa khó.

Thu mật: cuối mùa mưa, sau khi đợt hoa lớn đã qua và mật đã già trong bọng.

Gia cố, tỉa cành, kiểm tổng thể: đầu mùa mưa, trước khi có mưa lớn.

Trồng bổ sung: đầu mùa mưa để kịp có hoa vào tháng 1 đến tháng 3 năm sau.

Tự ghi lịch cho vườn mình

Bảng trên là khung chung của vùng, còn vườn nhà anh có thể lệch cả tháng.

Cách làm đơn giản: mỗi tuần ghi một dòng, cây gì đang nở, ong về có mang phấn không, màu phấn gì.

Ghi một năm là có lịch riêng, chính xác hơn mọi bảng tham khảo.

Ở Ong Xanh, cuốn sổ này còn dùng để đối chiếu năm nay với năm ngoái. Năm nào mưa sớm, năm nào khô dài, nhìn lại là biết vì sao sản lượng chênh.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Tách đàn sát tháng 1 đến tháng 3 vì thấy đàn còn mạnh
• Thu mật cạn vào cuối mùa mưa, không chừa dự trữ
• Bám lịch dương thay vì nhìn hoa thật ngoài vườn

Câu hỏi thường gặp

Quãng thiếu hoa kéo dài bao lâu?

Thường vài tuần tới vài tháng, tập trung vào tháng 1 đến tháng 3. Năm khô kéo dài thì lâu hơn.

Có nên chuyển tổ theo mùa hoa không?

Với ong dú thì thường không đáng. Chúng bay hẹp, quen chỗ, dời đi dời lại dễ suy.

Làm sao biết mùa hoa sắp tới?

Để ý nụ trên cây quanh nhà và ghi lại mốc từ những năm trước.

Mùa mưa nhiều hoa thì có nên thu mật luôn không?

Nên đợi cuối mùa, khi mật đã già trong bọng và đàn đã tích đủ dự trữ.

Ở Ong Xanh mùa rộ là khi nào?

Khoảng tháng 5 đến tháng 11, với đợt lớn nhất từ cây ăn trái và hoa dại.