Cho ăn bổ sung là chữa cháy. Trồng cây nguồn hoa mới là cách bền, làm một lần dùng nhiều năm.
Cái khó không phải trồng cây gì, mà là trồng sao cho lịch nở nối tiếp nhau, đừng dồn hết vào một mùa rồi lại trống.
Thứ nhất, hợp thổ nhưỡng và chịu được điều kiện của Đông Nam Bộ, nơi hai mùa rõ rệt, nắng gắt trong mùa khô.
Thứ hai, hoa phải nhỏ và nhiều. Ong dú thân nhỏ, vòi ngắn, hoa to ống sâu chúng không vào được. Một bụi hoa li ti nở dày có giá trị hơn một cây hoa to.
Thứ ba, nở vào quãng đang thiếu. Trồng thêm cây nở giữa tháng 5 đến tháng 11 thì chẳng giải quyết gì vì mùa đó vốn đã dư.
Thứ tư, dễ chăm. Cây đòi tưới nhiều, bón nhiều thì vài tháng là bỏ bê.
Nên trồng cả nhóm nhanh lẫn nhóm lâu năm cùng lúc.
| Nhóm | Thời gian có hoa | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hoa dại gieo hạt | Vài tháng | Rẻ, nhanh, dễ | Gieo lại sau vài vụ |
| Cây gia vị để trổ hoa | Vài tháng | Vừa dùng vừa cho phấn | Đừng ngắt hết ngọn |
| Cây bụi lâu năm | Một tới hai năm | Bền, ít chăm | Trồng ở bờ rào |
| Cây thân gỗ | Vài năm | Nguồn ổn định lâu dài | Trồng sớm để sau này có |
| Cây leo giàn | Vài tháng | Che nắng luôn cho khu tổ | Cần giàn |
| cây gia vị | Theo mùa | Đã có sẵn quanh vùng | Giữ lại, đừng phát trụi |
Trồng thành vạt chứ đừng trồng lẻ tẻ. Một vạt vài mét vuông có giá trị hơn mười cây trồng rải rác khắp vườn.
Đặt vạt hoa trong bán kính vài chục mét quanh khu tổ. Xa quá thì ong vẫn tới được nhưng tốn sức hơn.
Chừa lối đi để còn chăm sóc và tới thăm tổ.
Tránh trồng sát chân thùng vì cây cao lên sẽ chạm thùng, thành cầu cho kiến. Ở Đông Nam Bộ thì giữ thảm thực vật tự nhiên đồng nghĩa với việc phải kiểm kiến kỹ hơn, nên điều này càng phải giữ.
Năm đầu làm hai việc: gieo một vạt hoa dại ở góc vườn, và ngừng phát trụi lớp cỏ sẵn có.
Việc thứ hai không tốn gì mà hiệu quả ngay. Nhiều vườn đã có sẵn nguồn nền tốt, chỉ là năm nào cũng bị dọn sạch.
Năm thứ hai trồng cây lâu năm ở bờ rào. Trồng lúc này thì vài năm sau có kết quả, mà lúc đó số tổ cũng đã tăng, vừa kịp.
Ghi lại tháng nào cây gì nở. Sau một năm là có lịch riêng cho vườn nhà.
Nếu chỉ làm được một việc thì nên là việc thứ hai: ngừng phát trụi cỏ. Không tốn tiền, không tốn công, mà lại giữ được nguồn nền vốn có. Nhiều vườn chỉ cần thôi dọn trắng là đàn đã khác hẳn sau một mùa.
Vài chục mét vuông hoa nền cộng với nguồn sẵn có quanh xóm thường đủ cho quy mô vườn nhà.
Có, nhưng chỉ trong vài tuần ra hoa. Không thay được nguồn nền quanh năm.
Ngay khi cây ra hoa. Ong dú tìm nguồn rất nhanh trong bán kính hẹp của chúng.
Được, nhất là ở nơi ít đất. Lượng ít nên chỉ bổ sung chứ không thành nguồn chính.
Ưu tiên loại chịu được hai mùa rõ rệt, nắng gắt trong mùa khô và nở vào tháng 1 đến tháng 3.
Biết trước tháng nào có hoa, tháng nào trống thì mọi việc khác đều dễ hơn. Lịch mà Ong Xanh dùng để sắp công việc cả năm.
Đàn đang mạnh tự nhiên chững lại, đó là quãng thiếu hoa chứ không phải bệnh. Dấu hiệu nhận biết sớm và cách chuẩn bị từ mùa trước.
Trời nắng mà ong ra vào thưa là dấu hiệu sớm nhất của quãng thiếu ăn. Cách phân biệt với mấy nguyên nhân khác cũng gây ra biểu hiện tương tự.
Lớp cỏ dại ai cũng muốn dọn lại là thứ nuôi đàn suốt những tháng không có gì khác. Cách giữ có chọn lọc mà vườn trông vẫn gọn.
Nuôi ong dú thuận tự nhiên: hạn chế can thiệp, không hoá chất, giữ nguồn hoa bản địa, để đàn tự điều chỉnh. Triết lý nuôi ít mà bền.