Một ngày trong vườn vừa canh tác vừa nuôi ong

Người tính nuôi hay hỏi mỗi ngày mất bao nhiêu thời gian. Trả lời chung chung thì khó hình dung, nên kể lại một ngày cụ thể ở Ong Xanh.

Ngày thường thôi, không phải ngày thu mật hay ngày có sự cố.

Buổi sáng

Ra trại khoảng bảy giờ, lúc nắng vừa lên và ong bắt đầu ra. Đây là giờ đọc được nhiều nhất.

Đi một vòng, đứng trước mỗi tổ chừng một phút. Nhìn lượt ong ra vào, nhìn có mang phấn không, nhìn ống tổ. Không mở thùng.

Tổ nào thấy khác thường thì đứng lâu hơn, ghi lại. Phần lớn ngày thì không có gì, đi hết vòng chừng hai chục phút với trại vài chục tổ.

Sau đó kiểm chân chống kiến. Ở Đông Nam Bộ thì giữ thảm thực vật tự nhiên đồng nghĩa với việc phải kiểm kiến kỹ hơn, nên việc này làm đều quanh năm.

Giữa ngày và buổi chiều

Giữa trưa không ra trại. Nắng gắt, ong đang tập trung làm việc, mình vào chỉ gây xáo trộn.

Chiều khoảng bốn giờ đi vòng lần hai, ngắn hơn. Lúc này ong về nhiều, nhìn được lượng phấn mang về trong ngày.

Rồi ghi sổ. Mỗi tổ một dòng nếu có gì đáng ghi, tổ bình thường thì ghi gọn. Việc này mất mươi phút.

Vậy là hết một ngày thường. Tổng cộng chưa tới một tiếng.

Việc dồn theo mùa

Cái khiến người ta nghĩ nuôi ong vất vả không phải ngày thường mà là mấy đợt việc dồn trong năm.

Đầu tháng 5 đến tháng 11: kiểm tra tổng thể, gia cố chống đổ, tỉa cành, chuẩn bị chỗ cho tổ tách.

Giữa tháng 5 đến tháng 11: tách đàn. Đây là đợt nặng nhất, mỗi tổ mất cả buổi nếu làm cẩn thận.

Cuối mùa mưa: thu mật, lọc, đóng chai. Đợt này vừa nặng vừa phải sạch sẽ nên tốn thời gian.

tháng 1 đến tháng 3: gần như không có việc gì ngoài chống kiến và để yên. Đây là quãng nhàn nhất.

Cái khó thật sự

Không phải vất vả. Việc nhẹ, không nặng nhọc, người lớn tuổi vẫn làm được.

Cái khó là đều đặn. Hai mươi phút mỗi buổi nghe ít, nhưng làm mỗi ngày suốt năm này qua năm khác mới là chuyện.

Người bỏ nghề thường không phải vì mệt, mà vì lơi dần. Bỏ vài tuần không thăm, kiến vào lúc nào không hay, mất một hai đàn, rồi nản.

Cách giữ đều là gắn việc thăm trại vào một thói quen sẵn có. Với người làm vườn theo hướng hữu cơ thì đây là điều quan trọng nhất.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Ra trại giữa trưa nắng gắt vì lúc đó rảnh
• Ngày nào cũng mở thùng vì nghĩ chăm nhiều là tốt
• Bỏ bê vài tuần rồi bù bằng một buổi làm thật kỹ

Câu hỏi thường gặp

Đi làm cả tuần thì nuôi được không?

Được với vài tổ, thăm vào sáng sớm hoặc chiều tối, cuối tuần làm việc lớn.

Đi vắng một tháng thì sao?

Đàn đã ổn định và chống kiến tốt thì thường không sao. Nhờ người ngó qua mỗi tuần là yên tâm hơn.

Nuôi ong dú có cần sức khoẻ tốt không?

Không nặng nhọc. Việc nặng nhất là bê thùng lúc tách hoặc dời.

Trại bao nhiêu tổ thì phải thuê người?

Vài chục tổ vẫn một người làm được nếu bố trí gọn.

Ở Ong Xanh mỗi ngày mất bao lâu?

Chừng một tiếng chia hai buổi, trừ hai đợt tách đàn và thu mật.