Tổ yếu trong vườn sạch có nên giữ lại

Trong trại lúc nào cũng có vài tổ èo uột. Quân thưa, mật không có, nuôi năm này qua năm khác vẫn vậy.

Người tới xem hay hỏi sao không bỏ đi cho gọn. Câu trả lời không phải vì tiếc, mà vì mấy tổ đó có ích theo cách khác.

Yếu vì đàn hay vì chỗ

Đây là câu hỏi phải trả lời trước khi quyết định bỏ.

Cách kiểm đơn giản: đổi chỗ tổ yếu với một tổ khoẻ, chờ vài tháng rồi xem. Nếu tổ yếu khá lên ở chỗ mới, còn tổ khoẻ chững lại ở chỗ cũ, thì vấn đề nằm ở vị trí.

Ở Ong Xanh từng làm phép thử này với một cụm. Kết quả là cả cụm được dời sang chỗ khác, năm sau khác hẳn. Nếu bỏ mấy tổ đó thì không bao giờ phát hiện ra.

Chỉ khi đàn vẫn yếu ở chỗ tốt thì mới xét tới chuyện bản thân đàn.

Tổ yếu dùng để thử

Muốn thử một cách làm mới thì thử trên tổ yếu, không thử trên tổ khoẻ.

Loại thùng mới, kiểu chống kiến mới, vị trí đặt mới, cách che nắng mới. Nếu hỏng thì mất cái đã gần như bỏ đi, nếu tốt thì áp cho cả trại.

Ở Ong Xanh, kiểu giá đỡ hiện dùng được thử trên hai tổ yếu suốt một mùa mưa trước khi làm cho toàn bộ. Nhờ vậy mà biết cần thêm phần chống lún ở chân.

Thử trên tổ khoẻ thì lỡ hỏng là mất thật, mà lại còn không dám thử tới nơi.

Đàn yếu vẫn có giá trị

Chúng vẫn thụ phấn cho vườn. Với người có cây ăn trái thì đó là lợi ích thật.

Chúng cũng là nơi lấy quân khi cần ghép cho đàn khác.

Và chúng cho mình cái để so sánh. Nhìn tổ yếu bên cạnh tổ khoẻ thì mới thấy rõ đàn khoẻ trông ra sao. Trại toàn đàn khoẻ thì mắt mình quen, không nhận ra dấu hiệu suy sớm.

Khi nào thì thật sự nên bỏ

Khi đàn đã mất chúa quá lâu, quân còn rất ít, không còn khả năng gây chúa mới. Lúc đó ghép phần quân còn lại về đàn khác.

Khi trong tổ có mốc lan rộng, ẩm nặng, mùi hôi rõ. Trường hợp này nên xử lý sớm để không ảnh hưởng khu vực xung quanh.

Còn lại thì cứ giữ, chăm mức tối thiểu, chống kiến đầy đủ và để yên. Nhiều đàn tưởng bỏ đi lại hồi sau một mùa mưa tốt.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Bỏ tổ yếu ngay mà chưa thử đổi chỗ đặt
• Thử cách làm mới trên tổ khoẻ nhất
• Dồn công chăm tổ yếu tới mức bỏ bê tổ khoẻ

Câu hỏi thường gặp

Đàn yếu có lây gì sang đàn khoẻ không?

Nếu chỉ yếu vì thiếu quân thì không. Có mốc hoặc ẩm nặng thì nên xử lý riêng.

Bao lâu thì kết luận một đàn không cứu được?

Qua trọn một mùa mưa mà vẫn không lên thì mới nên kết luận.

Có nên cho đàn yếu ăn thêm không?

Cho ăn ít vào quãng thiếu hoa thì được, nhưng đừng nuôi bằng cách cho ăn quanh năm.

Ghép đàn yếu vào đàn khoẻ có làm đàn khoẻ yếu đi không?

Xáo trộn vài ngày rồi ổn. Chỉ đừng ghép đàn đang bệnh.

Trại nên có bao nhiêu phần trăm đàn yếu là bình thường?

Vài phần trăm là chuyện thường. Quá nhiều thì vấn đề nằm ở quản lý hoặc nguồn hoa.