Sống cạnh vườn phun thuốc khi mình canh tác sạch

Ong dú chỉ bay quanh quẩn vài trăm mét. Nghĩa là vùng kiếm ăn của đàn phủ cả xóm chứ không riêng vườn nhà.

Ở Đông Nam Bộ thì vườn xung quanh vẫn phun thuốc nên vùng kiếm ăn của đàn không hoàn toàn sạch. Đây là rủi ro lớn và có thật, mà nhiều người chỉ nhận ra sau khi mất đàn.

Vì sao ong dú nhạy hơn ong mật

Ong mật bay xa vài cây số nên vườn nhà phun thuốc thì chúng vẫn còn chỗ khác để ăn.

Ong dú thì không. Phần lớn thời gian chỉ quanh quẩn trong vòng ba tới năm trăm mét quanh tổ.

Nghĩa là khi cả khu vực cùng phun, gần như toàn bộ vùng kiếm ăn của đàn bị phủ cùng lúc.

Ong thợ mang phấn nhiễm về nuôi ấu trùng. Đàn suy dần chứ không chết ngay, nên nhiều người không nối được nguyên nhân với hậu quả.

Dấu hiệu đàn đã dính thuốc

Nhận ra sớm thì còn xử lý được.

Cách giảm rủi ro

Chọn chỗ đặt tổ là biện pháp hiệu quả nhất. Ở Ong Xanh, cách làm là đặt tổ trong vườn không phun thuốc, giữ thảm thực vật tự nhiên.

Tách khu nuôi ra khỏi khu canh tác một khoảng, đặt về phía có cây tự nhiên và bụi hoa dại. Ong vẫn qua vườn khi cần nhưng nguồn chính thì độc lập.

Hỏi trước lịch phun của vườn lân cận nếu quen biết. Nhiều người sẵn sàng báo trước, và đôi khi còn đổi sang phun chiều muộn.

Nếu vườn nhà mình phải phun thì chọn nhóm thuốc ít hại, phun sau khi ong đã về, và phun cục bộ chỗ có sâu bệnh thay vì phun tràn.

Đừng bịt cửa tổ

Nhiều người nghe nói phun thuốc thì bịt cửa tổ vài ngày. Cách này hại hơn lợi.

Thùng ong dú kín, bịt cửa là đàn nóng lên rất nhanh. Có người mất nguyên đàn vì ngộp chứ không phải vì thuốc.

Cách làm được là dời tổ đi chỗ khác trước khi phun, cách vườn ít nhất một cây số, sau thời gian chờ mới đưa về. Dời tổ phải làm ban đêm và cố định bên trong.

Nếu không dời được thì đổi cách phun chứ đừng bịt cửa.

Khi đàn đã dính

Nếu chúa còn sống và quân chưa mất quá nửa thì đàn tự phục hồi sau vài tháng, miễn không dính thêm lần nữa.

Trong thời gian đó nên để yên: đừng tách, đừng thu mật, đừng mở thùng nhiều.

Ghi lại ngày xảy ra và nguồn nghi ngờ. Sau vài lần là thấy quy luật, biết vườn nào phun vào tháng nào.

Và tính lại vị trí đặt tổ cho mùa sau. Nếu năm nào cũng dính thì phải dời khu nuôi chứ không thể cứ chịu.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Bịt cửa tổ để tránh thuốc, làm đàn chết ngộp
• Đặt tổ ngay giữa khu canh tác cho tiện trông coi
• Thấy đàn bình thường sau vài ngày nên tưởng không sao

Câu hỏi thường gặp

Đàn đã dính thuốc có cứu được không?

Nếu chúa còn sống và quân chưa mất quá nửa thì đàn tự phục hồi sau vài tháng.

Có loại thuốc nào an toàn hoàn toàn không?

Không. Nhóm sinh học ít hại hơn nếu phun chiều muộn, nhưng vẫn nên có khoảng chờ.

Bao lâu sau khi phun thì an toàn?

Tuỳ nhóm thuốc, từ vài ngày tới vài tuần. Nhóm ngấm vào cây thì lâu nhất.

Có nên nói với hàng xóm về đàn ong không?

Rất nên. Phần lớn sẵn sàng báo trước lịch phun khi biết.

Ở Ong Xanh xử lý chuyện này thế nào?

đặt tổ trong vườn không phun thuốc, giữ thảm thực vật tự nhiên, và tách khu nuôi khỏi vùng canh tác một khoảng.