Cùng một mẻ mật, người cất chỗ mát giữ được lâu hơn hẳn người để trên nóc tủ gần bếp.
Ở Đông Nam Bộ thì hai mùa rõ rệt, nắng gắt trong mùa khô, nên việc cất giữ càng cần để ý.
Mật ong dú luôn có men vi sinh sống trong đó. Ở nhiệt độ mát, men hoạt động chậm, mật đổi vị từ từ.
Nhiệt độ càng cao men càng nhanh. Chai mật để trên nóc tủ gần bếp, hoặc trong xe hơi đậu ngoài nắng, có thể lên men rõ chỉ sau vài tuần.
Điều này không có nghĩa mật hỏng ngay. Nó chỉ chua đậm dần, tới lúc nào đó thì gắt và có mùi men.
| Nơi cất | Giữ được | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chỗ mát trong nhà, tránh nắng | Nhiều tháng | Lựa chọn tốt nhất |
| Tủ bếp gần bếp nấu | Nhanh đổi vị | Nên tránh |
| Ngoài hiên có nắng chiếu | Vài tuần là rõ | Không nên |
| Tủ lạnh ngăn mát | Rất lâu | Mật đặc lại, rót khó |
| Trong xe đậu nắng | Hỏng nhanh | Tuyệt đối tránh |
| Kho hàng khi gửi đi xa | Rủi ro cao | Chọn chuyến nhanh, dặn khách cất ngay |
Chai thuỷ tinh miệng nhỏ tốt hơn chai miệng rộng, vì ít không khí tiếp xúc bề mặt mật.
Rót gần đầy, chừa một khoảng nhỏ thôi. Chai vơi nửa thì phần không khí bên trên đẩy nhanh quá trình biến đổi.
Nếu dùng dần trong nhiều tháng thì chia thành nhiều chai nhỏ, mở tới đâu dùng tới đó.
Nắp phải kín và khô. Nhiều người nhớ tráng chai mà quên nắp.
Chú ý khâu trưng bày. Chai để trên kệ có đèn chiếu hoặc gần cửa kính nắng chiếu vào sẽ xuống nhanh, dù nhìn thì đẹp.
Khi gửi hàng đi xa, nhắc khách cất chỗ mát ngay khi nhận. Nhiều chai hỏng là do nằm trong kho hàng nóng vài ngày.
Ghi ngày thu lên nhãn. Khách biết chai đã bao lâu thì tự hiểu vì sao vị khác lúc mới mua.
Ở Ong Xanh, khách được dặn cất chỗ mát và tránh nắng ngay khi nhận hàng.
Mở nắp nghe xì mạnh, mật trào lên. Mùi cồn rõ như rượu nhẹ. Vị gắt cổ, mất hẳn hậu ngọt.
Ba dấu hiệu đó cùng lúc thì mật đã lên men quá đà, không nên dùng và tuyệt đối không nên bán.
Còn nếu chỉ chua đậm hơn lúc mới mà vẫn thơm, vẫn có hậu ngọt, thì bình thường. Mật ong dú vốn thay đổi theo thời gian, đó không phải hỏng.
Nếu cả mẻ cùng bị thì nên xem lại khâu thu và đóng chai chứ đừng đổ lỗi cho từng chai.
Cũng nên phân biệt hai loại bọt. Bọt li ti nổi lên rồi tan trong vài phút là khí thoát ra tự nhiên, không sao. Bọt dày đặc, nổi thành lớp và ngày càng nhiều thì mới là dấu hiệu men đang hoạt động mạnh.
Cất đúng cách thì nhiều tháng tới hơn một năm, chỉ là vị chua đậm dần.
Không bắt buộc. Nếu để thì cứ để hẳn, đừng lấy ra vào liên tục.
Không sao, để ra ngoài một lúc là trở lại bình thường. Đừng hâm nóng.
Nên đóng gói chống vỡ, chọn chuyến nhanh và dặn người nhận cất chỗ mát ngay.
Xem lại khâu thu và đóng chai: có thể thu lúc mật còn non hoặc chai chưa khô hẳn.
Thu sai lúc thì đàn không qua nổi mùa khó. Cách nhìn lịch mùa để quyết định nên thu hay nên để, theo nguyên tắc đang dùng ở Ong Xanh.
Ranh giới giữa thu hợp lý và vắt kiệt nằm ở đâu. Cách ước lượng phần dư và những dấu hiệu cho biết là mình đã lấy quá tay.
Không cần dụng cụ đắt tiền nhưng sạch và khô là bắt buộc. Bộ dụng cụ tối thiểu và quy trình giữ vệ sinh đang dùng ở Ong Xanh.
Khoảng thời gian giữa lúc lấy mật ra và lúc đóng nắp quyết định chai mật để được bao lâu. Nhịp làm việc cụ thể ở Ong Xanh.
Nuôi ong dú thuận tự nhiên: hạn chế can thiệp, không hoá chất, giữ nguồn hoa bản địa, để đàn tự điều chỉnh. Triết lý nuôi ít mà bền.