Thu mật xong vườn và đàn cùng cần gì

Thu xong vài tuần thấy đàn xuống. Nhiều người kết luận ngay là lấy quá tay, nhưng thực ra có ba nguyên nhân khác nhau.

Phân biệt được thì lần sau tránh được.

Ba nguyên nhân thường gặp

Lấy quá tay: đàn không còn vốn cầm cự, suy dần vào tháng 1 đến tháng 3. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Làm vỡ bọng trong lúc thu: mật chảy ra trong tổ, dính bết ấu trùng, hút kiến tới. Đàn phải dọn dẹp mất nhiều công.

Thu sai thời điểm: thu sát tháng 1 đến tháng 3 thì đàn không còn tháng nào có hoa để gây lại phần đã mất.

Ngoài ra còn nguyên nhân thứ tư ít ai để ý: mở thùng quá lâu và làm nhiều lần trong cùng đợt.

Thao tác nhẹ tay

Bọng mật ong dú mỏng manh hơn người ta tưởng. Chạm mạnh là vỡ.

Mật chảy ra trong tổ thì dính bết ấu trùng, và mùi mật lộ thiên hút kiến tới ngay trong đêm.

Đàn phải dọn dẹp mất nhiều ngày, tốn công đúng lúc vừa mất một phần dự trữ.

Cách làm: tách từng bọng một, dùng dao mỏng, không cạy mạnh. Bọng nào khó thì bỏ qua chứ đừng cố.

Sau khi thu, lau sạch phần mật vương ra ngoài thùng và quanh chân để không hút kiến.

Sau khi thu thì làm gì

Để yên ít nhất hai tuần. Không mở lại để xem đàn dọn tới đâu.

Kiểm chân chống kiến kỹ hơn bình thường trong tuần đầu, vì mùi mật vẫn còn.

Không tách đàn trong cùng năm với đợt thu. Đàn vừa mất một phần dự trữ, chia đôi nữa là quá sức.

Theo dõi từ ngoài: nếu sau hai ba tuần đàn vẫn ra vào đều và mang phấn thì coi như ổn.

Khi đàn đã suy

Nếu phát hiện sớm thì cho ăn ít và đều, ngưng khi thấy phấn về lại.

Để yên hoàn toàn: không tách, không thu thêm, không dời.

Ghi lại: tổ nào, thu bao nhiêu, suy vào lúc nào. Đây là dữ liệu để năm sau thu ít hơn ở chính tổ đó.

Phần lớn đàn hồi lại được sau một mùa mưa, miễn là chúa còn và không dính thêm sự cố khác.

Nếu cùng lúc nhiều tổ đều suy sau đợt thu thì vấn đề không nằm ở từng đàn mà ở cách thu. Lúc đó nên xem lại toàn bộ: thu vào thời điểm nào, lấy bao nhiêu phần, thao tác có làm vỡ bọng không. Sửa một lần cho cả trại vẫn hơn chữa từng tổ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Cạy mạnh làm vỡ bọng để lấy cho hết
• Mở thùng nhiều lần trong cùng đợt thu
• Tách đàn ngay trong năm vừa thu mật

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu sau khi thu thì đàn hồi?

Vài tuần nếu thu hợp lý. Vài tháng nếu lấy quá tay.

Vỡ bọng thì xử lý sao?

Lau sạch mật vương ra, đóng thùng lại và để đàn tự dọn. Kiểm chống kiến kỹ hơn.

Có nên cho ăn sau khi thu không?

Nếu thu hợp lý thì không cần. Phải cho ăn nghĩa là đã lấy quá tay.

Thu mật có làm đàn bỏ tổ không?

Hiếm, trừ khi làm quá mạnh tay hoặc thu nhiều lần liên tiếp.

Ở Ong Xanh sau khi thu làm gì?

Lau sạch phần mật vương, để yên hai tuần, và kiểm chống kiến kỹ hơn trong tuần đầu.