Nhiều hướng dẫn kê thùng ong dú khuyên phát sạch cỏ quanh giá, rắc vôi, có nơi còn xịt thuốc diệt cỏ cho đỡ công. Với người nuôi theo hướng thuận tự nhiên thì đó là đánh đổi hơi đắt: thảm cỏ dưới gốc cây giữ ẩm đất, nuôi giun dế, và có những loài cỏ dại ra hoa nhỏ mà ong dú vẫn ghé lấy phấn.
Giữ cỏ mà vẫn kê thùng an toàn thì làm được, chỉ cần hiểu cỏ gây rắc rối ở đâu và chỉ xử lý đúng chỗ đó. Chiều cao của thùng là chìa khóa đầu tiên.
Cỏ không hại đàn ong. Thứ hại là khi cỏ trở thành đường đi cho kiến, hoặc giữ hơi ẩm sát đáy thùng. Phân biệt cho rõ:
| Vị trí cỏ | Có vấn đề không | Lý do |
|---|---|---|
| Ngọn cỏ chạm đáy thùng | Có | Kiến leo cỏ vào thẳng thùng, bỏ qua chén nước ở chân |
| Cỏ mọc sát quanh chân giá | Có | Lá cỏ ngả vào chén nước làm cầu, hoặc che khuất không thấy chén cạn |
| Cỏ thấp cách chân giá vài tấc | Không | Không chạm vào đâu, lại giữ mát mặt đất |
| Cỏ dại ra hoa trong vườn | Có lợi | Thêm nguồn phấn hoa nhỏ quanh năm |
| Dây leo bò lên giá | Có | Leo tới nắp thùng chỉ sau vài tuần mưa |
Như vậy cái cần dọn chỉ là một vòng nhỏ quanh chân và mọi thứ cao chạm tới đáy thùng. Phần lớn thảm cỏ được giữ nguyên.
Trong vườn Đông Nam Bộ, mùa mưa cỏ lên nhanh, nhiều loài cao ngang đầu gối sau một tháng không cắt. Kê thùng thấp chừng ba bốn tấc thì gần như tuần nào cũng phải dọn. Nâng đáy thùng lên khoảng tám tấc thì cỏ thấp và trung bình không với tới, người nuôi chỉ cần cắt định kỳ theo nhịp bình thường của vườn.
Kê cao hơn nữa thì thùng chòng chành khi gió, và mở nắp phải với tay. Tám tấc là chỗ cân bằng hợp cho người không muốn ngày nào cũng ra dọn cỏ.
Bền và gần như không phải chăm. Đỉnh trụ làm lõm thành bát, đổ nước vào là có rào chống kiến cố định. Hợp với vị trí đặt lâu năm.
Dời được khi muốn đổi chỗ theo mùa hoa. Nhớ sơn chống rỉ, vườn ẩm quanh năm thì sắt trần mục nhanh.
Nghe có vẻ tự nhiên nhưng chân gỗ đặt trên đất có cỏ là món khoái khẩu của mối. Nếu dùng gỗ thì phải kê trên đá, không chạm đất.
Người nuôi thuận tự nhiên ít khi cắt trụi cả vườn một lúc. Cắt từng dải, chừa vài mảng cho cỏ dại ra hoa, nhất là những đợt chuyển mùa khi cây ăn trái chưa trổ bông. Đàn ong có thêm chỗ lấy phấn gần nhà, côn trùng có ích có chỗ ở. Xem thêm cách sắp xếp vườn theo lịch ra hoa trong mục Nguồn hoa theo mùa, và các bài khác về cách nuôi ít can thiệp trong Kỹ thuật nuôi.
Đọc thì dễ, nhìn một vườn thật thì dễ hiểu hơn: thùng đứng ở đâu, cỏ được giữ thế nào, lớp phủ dày ra sao. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tour tham quan và học thực hành cho người muốn tự tay làm. Trại cũng có tổ giống, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, xem thêm ở ongquy.com.
Không sao nếu cỏ không chạm đáy thùng và không mọc sát chân giá. Chỉ cần giữ một vòng nhỏ quanh chân là đủ.
Không nên. Thuốc phát tán ra vườn, ảnh hưởng côn trùng khác và có thể theo ong về tổ. Chén nước hoặc vòng mỡ là đủ.
Lớp phủ nằm trên mặt đất, thùng cao khoảng tám tấc nên hơi ẩm từ rơm không ảnh hưởng đáng kể tới đáy thùng.
Mỗi tuần khi châm nước chén, và kỹ hơn sau những đợt mưa liên tục vì cỏ, dây leo lên nhanh.
Có, nhiều loài cỏ dại ra hoa nhỏ mà ong dú vẫn ghé, nhất là lúc vườn chưa có cây trổ bông. Nó là nguồn bổ sung, không thay được cây ăn trái.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Đàn ong dú hoang thường chọn cửa tổ hướng đông hoặc đông nam, có mái che tự nhiên, cao vừa tầm. Học cách đó để đặt thùng mà khỏi che chắn thêm.
Nuôi ong dú trong khúc gỗ rỗng giúp đàn yên, giữ nhiệt tốt như hốc cây; cần chọn gỗ khô không tẩm thuốc, khoét vừa đủ, chấp nhận thu mật khó hơn.
Nuôi ong dú thuận tự nhiên bắt đầu từ chỗ đặt: học cách ong dú hoang chọn hốc, dùng cây thay mái che, vườn nhiều tầng hoa, vùng đệm chống thuốc, và đặ
Nuôi ong dú thuận tự nhiên, ít can thiệp: ba câu hỏi trước khi mở thùng, bảng tra cách biết sức đàn từ bên ngoài, những lần mở đáng giá trong năm và c
Cửa tổ ong dú không chỉ cho biết đàn khỏe hay yếu mà còn kể về khu vườn quanh thùng: màu phấn, nhựa cây, hướng bay. Cách đọc và điều chỉnh vườn theo h
Thay vì dựng mái tôn, có thể dùng tán cây và giàn leo để che nắng cho thùng ong dú. Cách chọn cây, đặt thùng theo đường nắng, những cái bẫy của bóng c
Nuôi ong dú thuận tự nhiên: hạn chế can thiệp, không hoá chất, giữ nguồn hoa bản địa, để đàn tự điều chỉnh. Triết lý nuôi ít mà bền.