Vườn hoa nối tiếp cho ong dú theo lối tự nhiên

Nhiều người nuôi ong dú nghĩ muốn có hoa quanh năm thì phải mua thật nhiều giống cây về trồng. Thực tế, cách rẻ và bền nhất thường là ngược lại: bớt phát cỏ, bớt cắt tỉa, bớt dọn vườn cho trơn láng. Một khu vườn để thiên nhiên làm phần lớn việc sẽ tự có hoa rải rác gần như mọi tháng, vì các loài cây dại vốn mọc lệch mùa nhau.

Lối nuôi thuận tự nhiên không có nghĩa là bỏ mặc. Người làm vườn vẫn phải thiết kế, chỉ là thiết kế bằng cách chọn chỗ nào để yên, chỗ nào can thiệp nhẹ.

Nhìn vườn theo tầng, không theo luống

Một mảnh vườn tự nhiên ở Đông Nam Bộ thường có bốn tầng. Mỗi tầng nở vào thời điểm khác nhau, và chính sự chồng tầng đó làm lịch hoa nối nhau.

Vườn chỉ còn cây cao và nền đất trống là vườn có những tháng trống trơn. Vườn đủ bốn tầng hiếm khi trống hẳn.

Chừa góc hoang có chủ đích

Chọn một hai góc vườn, tốt nhất là chỗ khuất ít người qua lại, và để yên. Không cắt, không nhổ, chỉ dọn rác. Sau một mùa mưa, góc đó sẽ tự có đủ loại cỏ hoa, và sang mùa khô vẫn còn vài loài trụ lại. Đây là kho hoa không tốn tiền.

Góc hoang nên cách thùng ong một khoảng, vì cỏ cao sát kệ là đường cho kiến. Quanh khu đặt thùng thì vẫn giữ sạch một vòng nhỏ.

Cắt cỏ luân phiên thay vì cắt sạch

Cắt cả vườn một lần là xoá sạch mọi bông hoa đang nở chỉ trong một buổi. Cách nhẹ tay hơn:

1. Chia phần đất cỏ thành ba bốn dải.
2. Mỗi lần chỉ cắt một dải, để các dải khác tiếp tục nở.
3. Cắt cao tay, chừa gốc để cỏ hoa mọc lại nhanh.
4. Dải vừa cắt để yên vài tuần mới tới lượt dải kế tiếp.

Làm vậy, vườn vẫn gọn mà lúc nào cũng còn hoa cho ong.

Trồng thêm chỉ để vá khe mùa khô

Quãng mùa khô, nắng gắt, cỏ dại tàn bớt là lúc nên can thiệp. Gieo vài luống rau gia vị để trổ bông, trồng thêm cây bụi bản địa ven rào, giữ lại những cây trong vườn tự mọc mà thấy ong ghé. Nguyên tắc chọn: hoa nhỏ, nở dày, cây quen đất quen nắng vùng mình, không đòi tưới bón nhiều. Cây cần chăm kỹ thường bị bỏ bê sau vài tháng. Đọc thêm về nhịp mùa ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Nước và đất cũng là một phần của vườn

Ong dú cần nước sạch, nhất là mùa khô. Một chậu nước nông có thả vài viên sỏi hoặc lá nổi để ong đậu là đủ, thay nước thường xuyên để không thành chỗ muỗi đẻ. Đất được phủ lá rụng giữ ẩm tốt hơn, cây ra hoa lâu hơn. Không dùng thuốc diệt cỏ, không xịt thuốc côn trùng trong tầm bay; sâu rệp trên rau thì bắt tay hoặc chấp nhận mất một ít. Chuyện thiên địch tự nhiên trong vườn có ở mục Rủi ro & thiên địch.

Bắt đầu từ một đàn khoẻ

Một khu vườn tự nhiên chỉ phát huy khi có đàn ong khoẻ sống trong đó. Nếu chưa có đàn, nên mua tổ giống đã quen thùng thay vì vào rừng bắt tổ hoang. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú và các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Người nuôi muốn trao đổi tổ, mật với nhau trong vùng thì có chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp